Sevgili arkadaÅŸlar;Bölgemizin temel aÅŸiretlerinden olan sinemilli ve ÅŸemsikan aÅŸiretleri ile ilgili “Kirkbudak Dergisi’nde” yayınlanan bir araÅŸtırmayı sizlerle paylaÅŸmak istedim.Bu araÅŸtırmada gerek köyümüz gerekse çevre köyler ile ilgili önemli bulgulara ulaÅŸmak mümkündür. Osmanlı kayıtlarında SoÄŸucakköyünün ismi bugün ki haliyle geçmektedir.AraÅŸtırmacının affına sığınarak bazı bölümlerde kısalmalar ve sadeleÅŸtirmeler yaptım.Bazı kelimelerin de altını çizdim.Dileyenler belgelere dayalı bu araÅŸtırmanın orjinal metnini temin edebilirler, çok önemli bir kaynak olduÄŸunu düÅŸünüyorum. (C.DAÄž)

Sinemilliler Bir Alevi Ocagi ve AsiretiKahramanmaraÅŸ'ın Elbistan kazasına baÄŸlı Kantarma köyü halk müziÄŸi alanında derleme yapanların uÄŸrak yerlerinden biridir. Kantarma'yı derlemeciler için bir çekim merkezi haline getiren, özellikle yaÅŸlı kuÅŸaktan olanlarının hemen tümü birer baÄŸlama ustası olan ve geniÅŸ bir deyiÅŸ repertuarına sahip dedeleridir. 

Kantarma dedeleri, eskiden beri aralarında yüksek oranda okuma yazma bilenlerin varlığı, Alevilik konusundaki derin bilgileri ve hoÅŸ sohbetleri ile de yörede ün salmışlardır. Yani sadece Alevi müzik geleneÄŸi deÄŸil, bu geleneÄŸin beslendiÄŸi Alevi inanç ve kültürü açısından da Kantarma köyü bölgenin en önemli merkezlerinden biri konumundadır. Kantarma'ya bu özel konumunu veren de-deleri Sinemilli ocağındandır. Bu makale Sinemilli ocağının tarihi hakkında mevcut sözlü ve yazılı kaynakların sistematik bir deÄŸerlendirmesini ve buna dayanarak konuyla ilgili yapılan bazı tespit ve önermeleri içermektedir. Amacımız her ÅŸeyden önce Sinemilliler'in, özellikle de bu ocaÄŸa mensup dede ailelerinin tarihine, kaynaklarımız elverdiÄŸi ölçüde ışık tutabilmektir. Ancak Sinemilli, birocak adı olmanın yanı sıra bir aÅŸiret adıdır da. Dolayısıyla bu çalışma, Alevi cemaatleri arasında baÅŸka örneklerine de rastladığımız bu ocak-aÅŸiret bütünleÅŸmesinin olası kökenleri hakkında düÅŸünmemize de vesile olacaktır.Çalışmanın ana kaynakları, MaraÅŸ, Elazığ, Erzincan ve Ä°stanbul'da yaptığımız görüÅŸmeler esnasında derlediÄŸimiz sözlü anlatılarla, Sinemilii dedelerinin ellerinde bulunan yazılı belgelerdir. Hepsi 1700 sonrasına ait bu yazılı belgelerin,biri istisna tümünün aslı Kantarma köyünde yaÅŸamakta olan Küçük Tacim (Bakır) Dede'dedir. Ocağın Erzincan kolundan gelen ve bir icazetname olan diÄŸerbelgenin aslı ise, ataları dört kuÅŸak önce Erzincan'ın VaÄŸaver/Vaver köyünden Elazığ'ın Keban ilçesine baÄŸlı Bayındır köyüne göçmüÅŸ olan, ancak kendisi halihazırda istanbul'da yaÅŸayan ve Karacaahmet Sultan DerneÄŸi'nin de baÅŸkanlığını yapan Muharrem Ercan Dede'dedir. MaraÅŸ'a baÄŸlı Pazarcık ilçesinin Bozlar beldesindeki BaÅŸpınar köyünde yaÅŸayan bir baÅŸka Sinemilli dedesinin elindeolan ÅŸecereyi ise görme imkanımız olmadı.Kantarma belgelerinin çevirileri Gazi üniversitesine baÄŸlı Türk Kültürü ve Hacı BektaÅŸ Veli AraÅŸtırma Merkezi'nin çıkardığı Hacı BektaÅŸ Veli AraÅŸtırma Dergisi'nde yayınlanmıştır. Ancak Sinemilli ocağı ile baÄŸlantısı olmayan bir ÅŸahıs tarafından birer kopyalan kendilerine ulaÅŸtırılan bu belgeler, maalesef derginin yazarları Alemdar Yalçın ve Hacı Yılmaz tarafından asıl kaynaklan araÅŸtırılmadan kullanılmıştır. Ayrıca belgelerin okunmasında ve çevirisinde önemli hatalar yapılmış ve bütün bunların sonucu olarak da belgelerin yorumlanmasında ciddi yanlışlara düÅŸülmüÅŸtür. AÅŸağıda bu belgelerin dökümü verilirken, bahsi geçen yayında yapılan okuma ve çeviri hatalarının özellikle önem arz edenleri dipnotlarda gösterilecektir. Erzincan kolundan gelen icazetnamenin özet bir çevirisi ise daha önce araÅŸtırmacı Mehmet Yaman tarafından belgenin sahibi aileye verilmek üzere yapılmış, ancak hiçbir yerde yayınlanmamıştır. Hem MaraÅŸ kolundan gelen belgelerin hem de Erzincan kolundan gelen icazetnamenin tıpkı basımları makalenin sonuna eklenmiÅŸtir.II) Sinemilliler'in YaÅŸadıkları Yerler:Sinemilli, hem yoÄŸun olarak MaraÅŸ ili ve havalisinde yaÅŸamakta olan bir Alevi aÅŸiretin, hem de aÅŸiretin baÄŸlı olduÄŸu dede ocağının adıdır. AÅŸiretin Kalenderler kolundan gelen ve Sinemilliler arasında dede soylu kabul edilen ailelerin MaraÅŸ yöresindeki ana yerleÅŸim noktası Elbistan'a baÄŸlı Kantarma köyü ve eskiden onun mezrası olan Gücük'tür. Gene MaraÅŸ iline baÄŸlı Pazarcık ilçesi-nin MaksutuÅŸağı ve Bozlar köylerinde ve civardaki baÅŸka bazı mezra ve köylerde de bu koldan gelen Sinemilli dedeler vardır. Ocağın Nadarlar olarak bilinen daha küçük bir kolu da Erzincan'da, özellikle merkeze baÄŸlı VaÄŸaver (ÅŸimdiki Cumhuriyet mahallesi) ile Kemah'a baÄŸlı NadaroÄŸlu (yeni adı Dereköy) ve ApuÅŸta (yeni adı Aksakal) köylerindedir. Ayrıca VaÄŸaver köyünden bir dede ailesi, dört kuÅŸak önce Elazığ'ın Keban ilçesine baÄŸlı Bayındır köyüne giderek talipleri arasında yaÅŸamaya baÅŸlamıştır. Ä°lerde daha ayrıntılı deÄŸineceÄŸimiz gibi,Elazığ aslında Sinemilliler'in MaraÅŸ ve Erzincan'a göçmeden önceki ortak vatanıdır. Tüm Sinemilliler'in mürÅŸit olarak tanıdıkları AÄŸuiçen ocağının Koca Seyitkolundan gelen dedeler de gene Elazığ merkeze baÄŸlı Sün köyündedir veya hatırlanabilir bir tarihte Sün'den Erzincan merkeze baÄŸlı Brastik (yeni adı Söyütözü), Erzincan-Kemah'a baÄŸlı Ardos (yeni adı BeÅŸikli) ve Sürek, Elazığ merkezebaÄŸlı Pirinççi, Malatya-Darende'ye baÄŸlı Yeniköy, Elbistan'ın Gücük ve Kantar-ma köyleri ile Adıyaman-Çelikan'ın Bulam (yeni adı Pınarbaşı) kasabasınagöçmüÅŸlerdir……Ancak günümüzde MaraÅŸ kökenli Sinemilli nüfusunun büyük çoÄŸunluÄŸu Antep gibi yakın ÅŸehir merkezlerine veya Ä°stanbul baÅŸta olmak üzere metropollere yerleÅŸmiÅŸtir. Antep'e göçenler arasında, Pazarcık'ınBozlar beldesinin Saray köyünden, geleneksel olarak aÅŸiretin reisliÄŸini yapan Azizler koluna mensup aileler de vardır. Ayrıca Batı Avrupa ülkeleri ve Kanada baÅŸta olmak üzere yurtdışına göçmüÅŸ ve köylerini ancak yazdan yaza ziya-ret eden kayda deÄŸer büyüklükte bir Sinemilli nüfusu mevcuttur. Özellikle yurtdışına göçte 1978 yılında meydana gelen MaraÅŸ olaylarının önemli etkisi olduÄŸu söylenmektedir. MaraÅŸ dışındaki Sinemilli yerleÅŸimleri ise daha çok Kayseri (Sarız, Pınarbaşı), Malatya (Arguvan, AkçadaÄŸ) ve Adıyaman illerindedir.Bunlar dışında gene aynı bölgelerde ve ayrıca Erzincan, Elazığ, Sivas (Yıldızeli,Åžarkışla, Çetinkaya), Ardahan (Damal), Antep (Kilis) ve Çorum'da Sinemilli aÅŸiretine mensup olmamakla birlikte, Sinemilli ocağına baÄŸlı aÅŸiretler, köyler veaileler mevcuttur. Sinemilli aÅŸiretinden olmayan ama Sinemilli dedelerine baÄŸlı bu gruplar arasında en önemlileri, MaraÅŸ ve Adıyaman illerindeki Alhaslar aÅŸireti, Arguvan havalisindeki Atma aÅŸireti ile Malatya'nın AkçadaÄŸ ilçesinde meskun Kürecik aÅŸiretinin büyük çoÄŸunluÄŸudur. MaraÅŸ Sinemillileri'nin aksine, Erzincan'a göçmüÅŸ olan ocaÄŸa baÄŸlı dede aileleri Kürtçe bilmemektedir. Bununlabirlikte her iki kolun talipleri arasında da anadil olarak hem Kürtçe hem Türkçe konuÅŸanlar vardır.III) Harput'tan Göç: Sinemilliler'in -1700 Sonrası Tarihia) Konuyla Ä°lgili Sözlü AnlatılarSinemilliler'in MaraÅŸ ve havalisine çok zaman önce Harput'tan göç ettiÄŸini bazı yaÅŸlı Sinemilli dedelerinden halen duymak mümkündür. Ailenin elindekiyazılı belgeler de bu anlatıyı desteklemektedir. Bu belgelere göre 17. yüzyılın sonu ve 18. yüzyılın baÅŸlarına denk düÅŸen bu göç esnasında, Elazığ ilinin Kebanilçesine baÄŸlı Piran beldesinden çıkan Sinemilliler'in ana kolu MaraÅŸ yöresineyerleÅŸirken, Sinemilli dede ailelerine mensup küçük bir grup da Erzincan'a gitmiÅŸtir. Gene sözlü anlatıya göre, bu ikinci grup da aslında önce MaraÅŸ havalisi- Saray köyünde bu koldan gelen ailelere ait ve üzerlerindeki kitabelere göre 19.yüzyılın son çeyreÄŸinde inÅŸa edilmiÅŸ iki büyük taÅŸ konak vardır. Bilhassa ince ahÅŸap iÅŸçiliÄŸi ile dikkat çeken bu konakların en ilginç özelliklerinden biri de ahÅŸap iÅŸlemelerinde-ki, sahibinin Alevi inancına mensubiyetine iÅŸaret eden "Yâ Ali, Yâ Muhammed," "Lâ seyfe illâ Zülfikâr" türünden dini ibarelerdir. Yörenin yerel siyasi dinamiklerini bilen Sinemilli ileri gelenlerinden bir ÅŸahsın seçim sonuçlarına dayanarak yaptığı tahmine göre, MaraÅŸ ili nüfusunun % 48'i Aleviyken, MaraÅŸ olaylarından sonra bu sayı % 10 civarlarına kadar düÅŸmüÅŸtür. Bu yüzdelerin doÄŸruluÄŸunu kontrol etme imkanımız yoktur; bununla birlikte en azından bölgedeki Aleviler'in MaraÅŸ olaylarının sonuçları ile ilgili genel izlenimini yansıtmaları açısından verilenoranlar önemlidir. MaraÅŸ kolundan gelen dedelerin anlattığına göre Sultan Sinemilli'nin dörtoÄŸlu olmuÅŸtur: Kalender, Nadar, Aziz ve Åžems veya kimilerince Haydar. Dedelik, Sinemillileri'in Elbistan'a yerleÅŸen Kalenderler kolunda kalmıştır. Kalenderin Meryem, Hatun ve Fate adlı üç kızından gelen torunları, Sivas-Gürün'e baÄŸlı Deveçayır, Elbistan'a baÄŸlı Höyücek (eski adı Meyrikan/MeryemuÅŸağı) ve Kastal köyleri ile kısmen de Gücük ve Kantarma'ya yerleÅŸmiÅŸtir. Kalenderin dört erkek çocuÄŸundan gelen torunlarına ise topluca "Bavan/Babalar" denir. Bu dört kol "Dalli/Delil uÅŸağı," "Kalan/Kalolar," "Memikan/Memik uÅŸağı" ve "Dedan/Dedeler" olarak adlandırılır. MaraÅŸ'taki Sinemilli dedeleri Kalenderlerin Dedan kolundan gelmektedir. Bugün Sinemilli ocağının en önemli köyü olan Kantarma'da bu Dedan kolundan gelen dört kabile yaÅŸamaktadır. Ancak bu kabile-ler arasında da bir iç hiyerarÅŸi mevcuttur ve buna göre Dedanlar'ın BektaÅŸan/BektaÅŸlar denilen kolu köydeki en büyük ve en önemli dede ailesi olarak kabul edilir. Bu önemlerine atfen de "mal-e dede," yani "dede evi" olarak bilinirler. Gene bu iç hiyerarÅŸi ve iÅŸ bölümüne göre ocağın rehberleri de Dedanlar'ın Memikan/Memik uÅŸağı kolundan gelir. Sinemillüer'in Erzincan'a yerleÅŸmiÅŸolan Nadarlar kolu da Kalenderler gibi dede soyludur ve hatta bazılarına göre ayrı bir kol deÄŸil, Kalenderlerin içinden çıkmış bir gruptur. AÅŸiretin dünyevi konulardaki reisliÄŸini üstlenen Azizler ise Pazarcık yöresini kendilerine vatan tutmuÅŸlardır. Sultan Sinemiili'nin Åžems adlı oÄŸlundan geldiÄŸine inanılan Åžemsi-kaniar'm köyleri de ağırlıklı olarak Elbistan'dadır. Åžemsikanlar ile Haydaranlarolarak bilinen diÄŸer bir Sinemilli kabilesinin akraba olduÄŸu söylenir. Bazı tarihi ve güncel kaynaklarda MaraÅŸ ilinde ve Anadolu'nun baÅŸka yörelerinde yaÅŸayan ayrı birer Åžemsikan(lı) ve Haydaran(lı) aÅŸiretlerinden bahsedildiÄŸi göz önüne alınırsa, bu iki grubun bağımsız aÅŸiret kimliklerini zamanla kısmen de olsa kaybedip Sinemilliler ile bütünleÅŸmiÅŸ olduÄŸu düÅŸünülebilir. Ayrıca 16. yüzyıl tahrir defterlerine göre daha o dönemde, yani Sinemilliler yöreye henüz göçmeden önce MaraÅŸ ha-valisinde "Haydarlu cemaati" adında bir grup yaÅŸamaktaydı. Bu Haydarlu cemaatinin Sinemilliler'in Haydaran kolunu oluÅŸturan grubun atası olması mümkündür. EÄŸer bu doÄŸruysa, konuyla ilgili anlatılar Sinemilliler'in MaraÅŸ'a göçü sonrası ortaya çıkmış olan ÅŸartların sözlü geleneÄŸe yansıması olarak kabul edilmelidir. Erzincan kolundaki dedelerin Sultan Sinemilli'nin evlatlarına dair sözlü gelenekleri MaraÅŸ kolundaki dedelerinkinden biraz farklıdır.Öncelikle onlar Åžems veya Haydar adlarından bahsetmiyorlar ki bu da bizim yukarıda konuyla ilgili yaptığımız çıkarıma uygun düÅŸmektedir. Erzincan koluna göre Sultan Sinemilli'nin dört deÄŸil, beÅŸ oÄŸlu olmuÅŸtur. Bunlardan Kalender, Nadar ve Azizin adı MaraÅŸ kolunun anlatımlarında da geçmektedir. Ancak bu üç isim dışında, Nadar ile birlikte Erzincan'a yerleÅŸmiÅŸ olan Süleyman ve Ahmet adında iki Sultan Sinemilli evladından daha söz edilir. Hatta bu üç kardeÅŸ kendi adlarını taşıyan üç köy kurup buralara yerleÅŸmiÅŸlerdir. Halen mevcut olan bu köyler Erzincan-Kemah'daki NadaroÄŸlu (Dereköy) köyü ile Erzincan merkeze baÄŸlı Süleymanlıve Ahmediye köyleridir. AÅŸağıda dökümünü verdiÄŸimiz yazılı kaynaklarda, Erzincan Sinemillileri'nin ilk yerleÅŸtiÄŸi köylerden biri olarak Karpuzahuru adı zikredilmektedir. Bu köyün adının 16.yüzyıl tahrirlerinde de geçtiÄŸini göz önüne alırsak,(en azından ilk etapta Sinemilliler'in yeni köy kurmak yerine mevcut eski köylere yerleÅŸtiÄŸi sonucunu çıkarabiliriz. Bu durumda Erzincan kolunun an-latısında geçen Süleyman ve Ahmet adları, Sinemillileri'in kendilerinin kurmayıp sonradan yerleÅŸtikleri yerlerin adını kendi sözlü geleneklerine eklemlemeleri ile baÄŸlantılı olabilir. 16. yüzyıl Erzincan tahrirlerinde, gene Karpuzahuru gibi Güney Erzincan'da bulunan Kışlak-ı Süleyman adlı bir köyün geçmesi ve yörede Erzincan'daki Ahmediyye medresesine vakfedilmiÅŸ köylerin varlığı bu açıdan dikkate deÄŸerdir. Ancak bahsi geçen üç köyün gerçekten de Sinemilliler tarafından kurulmuÅŸ olabileceÄŸi olasılığını tamamen reddedemeyiz. Özellikle NadaroÄŸlu köyü örneÄŸinde bu ihtimali sorgulamamızı gerektirecek bir durum yoktur.Yukarıda da belirttiÄŸimiz gibi, Nadar her iki kolun sözlü geleneÄŸinde de Erzincan Sinemillileri'nin atası olarak bilinir. Ayrıca Nadar'ın diÄŸer kardeÅŸleri ile birlikte önce MaraÅŸ'a göçtüÄŸü, daha sonra MaraÅŸ'tan Erzincan'a gittiÄŸi söylenir. AncakErzincan'da kurulan "Nadar-oÄŸlu" köyü, adından da anlaşıldığı gibi Nadar'ın kendisi tarafından deÄŸil, muhtemelen kendisinden bir veya birkaç kuÅŸak sonraki kiÅŸilerce kurulmuÅŸ olmalıdır. Åžu halde, söylendiÄŸi gibi Süleymanlı ve Ahmediye köyleri de Sinemilliler tarafından ve NadaroÄŸlu köyü ile aynı tarihlerde kurulmuÅŸsa, kurucularının Nadar'ın kardeÅŸleri deÄŸil de çocukları ve torunları kuÅŸağından birileri olması, ancak sözlü gelenekte kuÅŸaklar arasındaki bu sıra iliÅŸki-sinin bozulmuÅŸluÄŸu akla yakın gelmektedir. Her iki durumda da Nadar adı MaraÅŸ anlatılarında muhafaza edilirken, Ahmet ve Süleyman adının bilinmemesi böylece açıklanabilir olmaktadır.b) Konuyla Ä°lgili Yazılı BelgelerElimizdeki 1700 sonrası döneme ait yazılı belgelerle bu sözlü anlatıları karşılaÅŸtırdığımızda aralarında hem bazı örtüÅŸmelerin hem de bazı farklılıkların olduÄŸunu görüyoruz. Bir yandan sözlü anlatılarda geçen ÅŸahıs isimlerinin çoÄŸunun belgelerde geçmemesi, öte yandan da belgelerde adları geçen ÅŸahısların aralarındaki akrabalık iliÅŸkilerinin tam olarak tespit edilememesi, Sinemilliler'in 1700 sonrasına ait eksiksiz ve güvenilir bir soy aÄŸacını yeniden inÅŸa etmemizi imkansızlaÅŸtır-maktadır. Bununla birlikte bu belgelerin sistematik ve karşılaÅŸtırmalı olarak okunması sonucunda hem Sinemilli tarihine dair önemli bazı tespitlerde bulunabiliyoruz hem de Sinemilliler'in sözlü tarih geleneÄŸinin iç dinamiklerine bir nebze olsun daha iyi nüfuz edebiliyoruz. AÅŸağıda konuyla ilgili yapacağımız daha ayrıntılı deÄŸerlendirmelerin kolay takip edilebilmesi için önce bu belgelerin kronolojik sırayla ayrıntılı birer dökümünü vermeyi uygun bulduk. GiriÅŸte belirtildiÄŸi gibi, bu bel-gelerin tümü ocağın MaraÅŸ koluna aittir ve Hacı BektaÅŸ Veli AraÅŸtırma Dergisi'ndedaha önce yayınlanmıştır.Bahsi geçen yayında belgelerin okunması ve çevirisiile ilgili yapılmış olan hatalann en dikkat çekenleri dipnotlarda kaydedilmiÅŸtir Kantarma-Belge l: fi. 1121/m. 1709 tarihli hüccet.Harput'a baÄŸlı Piran köyünden Mahmut(2l> Koca'nın, el-Hac Hüseyin oÄŸluAhmet Çelebi'ye 50 kuruÅŸluk ödeme yaptığının Harput kadısı(22> önünde düzen-lenmiÅŸ vesikasıdır. Olayın arka planı hakkında ayrıntılı bilgi verilmemiÅŸtir. Belgeden öÄŸrendiÄŸimiz kadarıyla, Mahmut Koca kendisiyle aynı köyde yaÅŸayan Musa, Halil, Ä°brahim, Ali ve Hasan adlı kiÅŸilerin karıştığı bir olayın teftiÅŸi maksadıyla vilayet merkezinden bir mübaÅŸir getirtmiÅŸtir. Köye gelen mübaÅŸirin bu hizmetine karşılık Ahmet Çelebi 50 kuruÅŸluk ödemede bulunmuÅŸtur. Mahmut Koca, haklı bir gerekçe olmadan köye mübaÅŸir çağırdığını itirafla, Ahmet Çelebi'yekadı huzurunda bu 50 kuruÅŸu geri ödemiÅŸtir.Kantarma-Belge 2: h. 1122/m. 1711 tarihli ilamVeli oÄŸlu Molla Ali ve Abbas oÄŸlu Nasır adlı kiÅŸiler, daha önceden Harput'abaÄŸlı Piran adlı köyde yaÅŸamaktayken sonradan MaraÅŸ'a göçüp oraya yerleÅŸmiÅŸlerdir. Ä°lama konu olan davadan bir süre önce Molla Ali ve Nasır, göçmeyip Piran'da kalan amcaoÄŸullan(24) Mahmut'un (Kantarma-Belge l'deki Mahmut Koca olmalı) ortadan kaybolduÄŸu haberini alırlar. Bunun üzerine Harput kadısıhuzurunda,aynı köyden Lurik(?) oÄŸlu Musa'dan (Kantarma-Belge l'deki Musa olabilir) amcaoÄŸulları Mahmut'u öldürdüÄŸü iddiası ile davacı olurlar. Lurik(?)oÄŸlu Musa suçlamayı reddeder. Mahmut'un akli dengesinin bozuk olduÄŸunu vebu sebepten kendi kendine kaybolduÄŸunu, ayrıca köy halkının tüm aramalarına raÄŸmen bulunamadığını söyler Lurik(?) oÄŸlu Musa'nın söylediklerinin doÄŸruluÄŸuna, kaybolan Mahmut'un Piran'dan Erzincan'ın Karpuzahuru köyüne göçüp yerleÅŸmiÅŸ olan kardeÅŸi ÅžeyhMehmet de dolaylı olarak ÅŸahitlik eder. Åžeyh Mehmet, kardeÅŸinin gerçekten deakli dengesinin bozuk olduÄŸunu ve muhtemelen kendi kendine kaybolduÄŸunu,dolayısıyla onun gerçek varisi olarak kimseden davacı olmadığını kendisini köyünde ziyaret eden Mahmut oÄŸlu Hüseyin ve Musa oÄŸlu llyas adlı kiÅŸilere sözlü olarak iletmiÅŸtir. Kadı davalının suçunu kanıtlayacak yeterli delil olmadığına vezaten davacı Molla Ali ve Nasır'ın dava açmaya salahiyetlerinin de bulunmadığına karar verir. Belli ki Kantarma-Belge 2'de geçen dava vesilesiyle, dolayısıyla büyük ihtimalle davayla çok yakın bir tarihte müftüden aÅŸağıdaki soruyla ilgili görüÅŸ alınmıştır: "Ortada öldürüldüÄŸüne dair bir iÅŸaret yokken, köyde biri kayıp olsa, onun varisi veya baÅŸka biri köyün ahalisinden kan parası (dem ve diyet) talep edipdavacı olabilir mi?" Bu soruya müftünün verdiÄŸi yanıt olumsuzdur.Hasan ve Ä°mam adlı kiÅŸilerle birlik olan(32) bir (grup) devlet memuru,(33) ÅŸikayette bulunan gruptan 1120 h./1708 m. tarihinde, kanunen üzerlerine düÅŸen bir maddi yükümlülükleri olmamasına raÄŸmen zorla para almışlardır. Yapılanın seri kanunlara aykırı olduÄŸuna dair ÅŸikayetçi olan grubun elinde bir de ÅŸeyhülislam fetvası vardır. MaraÅŸ Beylerbeyi ve Malatya kadısından bu ÅŸeyhülislam fet-vasının incelenmesi ve bu fetvaya ve eskiden beri süregelen uygulamalara göre(34) konuyla ilgili gerekenin yapılması istenmiÅŸ, zorla ve haksız yere alınan para varsa bunun geri ödettirilmesi emredilmiÅŸtir .Kantarma-Belge 6(35): h. 1156/m. 1743 veya 1744 tarihli36'tezkereBu bir satış belgesidir. Belgenin altında imzası bulunan Süleyman adlı ÅŸahıs, tasarrufunda bulunan boÅŸ ve harabe durumdaki Gücük(37> mezrasının(38) kullanım hakkını, talebi üzerine Hamza Dede'ye satar. Belgede satışı yapılan mezranın sınırlarına dair verilen bilgiden,(39) buranın günümüzdeki Gücük köyü olduÄŸu anlaşılmaktadır.Kantarma-Belge 7(40>: h. 1199/m. 1784 veya 1785 tarihli hüccetElbistan kazasına tabii Sinemilli(4l) aÅŸiretinden Ali oÄŸlu BektaÅŸ Dede ile gene bu aÅŸiretin köylerinden olan Sovucak'tanAcaba aile sonradan mı Sultan Sinemil/li evlatları olarak tanınmaya baÅŸlandı ya da Sultan Sinemil soy aÄŸacında adı geçen ÅŸahıslardan birinin, mesela Hayran Abdal'ın birdiÄŸer ismi olabilir mi? Bu konuda ÅŸu aÅŸamada kesin bir ÅŸey söyleyemiyoruz.Bu Türkçe notta belgeden "ÅŸecere" olarak bahsedilmesi ve ailenin Sultan Sinemil evlatlarından olduÄŸunun belirtilmiÅŸ olması, 1848 yılında temize çekildiÄŸinde bu belgenin artık bir icazetname olarak deÄŸil de bir soy ÅŸeceresi olarak önem sendiÄŸine ve iÅŸlev gördüÄŸüne iÅŸaret ediyor. Ana metinde Seyit Ä°brahim'in soy aÄŸacanın verildiÄŸi satırların aralarına, belki gene 1848'de belki daha ileri bir tarihte,çok muhtemelen ailenin sonraki kuÅŸaklarına mensup ÅŸahıslara ait baÅŸka isimlerin de eklenmiÅŸ olması bu deÄŸerlendirmeyi desteklemektedir.90 Ayrıca bir BektaÅŸi dergâhında yenilenmiÅŸ olmasına raÄŸmen, belgenin orijinalinin bir Vefai icazetnamesi olması Sinemilli dede ailelerinin kökeni hakkında üzerinde durulması gereken çok önemli bir veridir. Ä°cazetnamede verilen bilgiye göre, Seyit Ä°brahim'indört kuÅŸak öncesinden atası olan Hayran Abdal, Seyit Muhammed adlı bir ÅŸahıstan el alarak Ebü'1-Vefa Tacü'l-Arifin'in tarikatına, yani Vefailik'e intisab etmiÅŸtir.Ä°cazetnamede, adı geçen Seyit Muhammed'in Ebü'l-Vefa'ya kadar olan tarikat silsilesi de verilmiÅŸtir. Anadolu'daki serüveni hakkında halihazırda son derece sınırlı bilgiye sahip olduÄŸumuz Vefailik tarikatının Alevi ocaklarının tarihi açısından önemi henüz yeni yeni anlaşılmaya baÅŸlamıştır. 

Arastirma : C.DAÄž